1 
0 
બાજીરાવ મસ્તાની 18 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ તેની દસમી વર્ષગાંઠ ઉજવે છે. આ ફિલ્મ માત્ર એક ભવ્ય અને સુંદર ફિલ્મ નથી, પરંતુ સંજય લીલા ભણસાલી તેમની ફિલ્મોમાં મજબૂત અને ગહન સ્ત્રી પાત્રોને કેટલું મહત્વ આપે છે તે પણ દર્શાવે છે. ભારતીય સિનેમામાં ખૂબ ઓછા એવા દિગ્દર્શકો છે જેમણે સતત મહિલાઓને તેમની વાર્તાઓના હૃદય અને કેન્દ્રમાં રાખી છે, અને બાજીરાવ મસ્તાની આનું એક ચમકતું ઉદાહરણ છે.
આ વાર્તામાં, ભણસાલી બે સ્ત્રીઓ, મસ્તાની અને કાશીબાઈનું ચિત્રણ કરે છે, જેઓ સ્વભાવ, સમાજ અને ભાગ્યની દ્રષ્ટિએ એકબીજાથી અલગ છે, પરંતુ બંને અંદરથી મજબૂત છે. દીપિકા પાદુકોણની મસ્તાનીને એક નબળા પ્રેમી તરીકે નહીં, પરંતુ એક બહાદુર યોદ્ધા, કવયિત્રી અને એક સ્ત્રી તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે જે તેના પ્રેમ માટે અડગ રહે છે. તે બાજીરાવના જીવનમાં હિંમત અને આત્મવિશ્વાસ સાથે પ્રવેશ કરે છે, તે જાણીને કે તેણીને ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડશે. મસ્તાનીની તાકાત ફક્ત તેની તલવારમાં જ નથી, પરંતુ તેના હૃદયની તાકાતમાં પણ રહેલી છે. તે એવા સમાજમાં પણ પ્રેમ પસંદ કરે છે જે તેને સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરે છે, અને તે સંપૂર્ણ આત્મસન્માન સાથે આવું કરે છે.
ભાવનાત્મક સ્પેક્ટ્રમની બીજી બાજુ પ્રિયંકા ચોપરાની કાશીબાઈ છે, જે ભણસાલીના સૌથી મજબૂત અને યાદગાર સ્ત્રી પાત્રોમાંની એક છે. કાશીબાઈની તાકાત શાંત છે, છતાં એટલી જ ગહન છે. એક પત્ની તરીકે, તે શાણપણ, આદર અને ધીરજ દર્શાવે છે, જ્યારે તેનું જીવન તૂટી રહ્યું હોય ત્યારે પણ. પ્રિયંકા કાશીબાઈને નબળા બનાવ્યા વિના, તેના દુ:ખને ખૂબ જ વાસ્તવિક અને કુદરતી રીતે ચિત્રિત કરે છે. કાશીબાઈનો આત્મસન્માન, મસ્તાની પ્રત્યેનો તેનો આદર અને તેની અડગતા આ પાત્રને ખાસ બનાવે છે. ભણસાલી તેમના દુ:ખને અવાજ બનવા દેતા નથી, પરંતુ તેને શાંત શક્તિમાં પરિવર્તિત કરે છે.
બાજીરાવ મસ્તાનીને ખાસ બનાવતી વાત એ છે કે ભણસાલી આ બે મહિલાઓને દુશ્મન તરીકે દર્શાવતા નથી. તે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સમાજ, રાજકારણ અને પુરુષ વર્ચસ્વની જૂની વિચારસરણી બંનેને અલગ અલગ રીતે નુકસાન પહોંચાડે છે. મસ્તાની અને કાશીબાઈનું દર્દ અલગ છે, પણ તેમની લાગણીઓ કોઈક રીતે જોડાયેલી છે. તેમની વચ્ચેની અસ્પષ્ટ સમજણ વાર્તાને વધુ અસરકારક બનાવે છે. ભણસાલી એ પણ બતાવે છે કે સંઘર્ષમાં પણ સ્ત્રીઓને સમજણ, આદર અને ઊંડી લાગણીઓ સાથે દર્શાવી શકાય છે.
રણવીર સિંહ દ્વારા પેશ્વા બાજીરાવનું ચિત્રણ આ સમગ્ર વાર્તાને મજબૂત બનાવે છે. રણવીર આ ભૂમિકામાં જુસ્સો, કરુણા અને ઊંડી લાગણીઓ લાવે છે. તેનો બાજીરાવ યુદ્ધના મેદાનમાં એક બહાદુર યોદ્ધા છે, જ્યારે બીજી બાજુ, પ્રેમ અને વિચ્છેદના દુ:ખનો સામનો કરતી વખતે તે સંપૂર્ણપણે સામાન્ય દેખાય છે. રણવીર બાજીરાવને વધુ પડતા ઉમદા કે ખોટા તરીકે નહીં, પરંતુ તેના નિર્ણયો અને તેના પરિણામો દ્વારા ઘડાયેલા માણસ તરીકે દર્શાવે છે. દીપિકા અને પ્રિયંકા બંને સાથેની તેમની કેમિસ્ટ્રી ભાવનાત્મક વાર્તામાં ઉમેરો કરે છે, જે આ પ્રેમ ત્રિકોણને કૃત્રિમ કરતાં વાસ્તવિક અને હૃદયસ્પર્શી બનાવે છે.
બાજીરાવ મસ્તાની ઉપરાંત, સંજય લીલા ભણસાલી ભારતીય સિનેમાને વારંવાર નવીનીકરણ કરવા માટે જાણીતા છે. તેમની ફિલ્મો ફક્ત વાર્તા કહેતી નથી, પરંતુ સુંદર દ્રશ્યો, શક્તિશાળી સંગીત અને ઊંડી લાગણીઓ સાથે સંપૂર્ણ અનુભવ પણ આપે છે. આ જ કારણ છે કે તેમની સરખામણી ઘણીવાર ગુરુ દત્ત અને રાજ કપૂર જેવા મહાન ફિલ્મ નિર્માતાઓ સાથે કરવામાં આવે છે, જેમણે સિનેમાને એક કલા સ્વરૂપ તરીકે જોયું અને માનવ લાગણીઓ અને સમાજના સત્યોને પડદા પર કબજે કર્યા. ભણસાલી સિનેમાની એક એવી દુનિયા પણ બનાવે છે જે ફિલ્મ પૂરી થયા પછી પણ લાંબા સમય સુધી યાદ રહે છે.
દસ વર્ષ પછી પણ, બાજીરાવ મસ્તાની ખાસ રહે છે કારણ કે તે ફક્ત એક ઐતિહાસિક પ્રેમકથા નથી. તે એક એવી ફિલ્મ છે જે મહિલાઓને મજબૂત, જુસ્સાદાર, આદરણીય અને યાદગાર તરીકે દર્શાવે છે. જેમ જેમ ફિલ્મ દસ વર્ષ પૂર્ણ કરે છે, તેમ તેમ આપણે ફક્ત ફિલ્મની જ નહીં, પણ સંજય લીલા ભણસાલીના વિશ્વાસની પણ ઉજવણી કરીએ છીએ કે મજબૂત, પ્રભાવશાળી ફિલ્મો મજબૂત સ્ત્રી પાત્રો સાથે બને છે. આ માન્યતા ભારતીય સિનેમામાં તેમના ગહન અને મહત્વપૂર્ણ યોગદાનને રેખાંકિત કરતી રહે છે.